Banner

PersonXXI - Noticias de personas para personas

  • Aumentar fuente
  • Fuente predeterminada
  • Disminuir fuente
Home Gente y Cultura Entrevista a Carlos Barros, historiador e fundador da Rede Internacional Historia a Debate

Entrevista a Carlos Barros, historiador e fundador da Rede Internacional Historia a Debate

Entrevistamos a Carlos Barros, actual mestre de Historia da USC e fundador da Rede Internacional Historia a Debate. Un exemplo de loita e implicación nuns tempos duros e dificiles, un exemplo de conciencia social, de intelixecia e de espiritu de cambio.

A súa implicación política viu dende moi novo.¿Comenzou na sua época de “peritos” (Inxeniería Técnica) en Vigo, ou na súa época e presencia na Universidade en Madrid, formando parte da xeneración do 68, o Mayo francés… ¿Qué foi o que despertou, ou que activou definitivamente a súa curiosidade política?Carlos BarrosII

Eu fun educado en Coia, con Manuel e Carme meus pais, traballadores. (o primeiro fillo de J. Barreras e miña nai, filla da Artística de Vigo cunha conciencia social e política moi desenvolta sobre todo no caso do meu pai. Polo tanto tiña esa formación inicial, pero logo foi o problema da miña xeración, de atoparse nos momentos finais dunha ditadura e estar naqueles sitios onde se está facendo historia, concretamente no meu caso, na universidade de Madrid entre os cursos 1965 e 1968.

A daquela Aldea de Coruxo, nas dinámicas do movemento obrero tivo unha presencia moi viva, -POR EXEMPLO , de 12 enlaces sindicales de Barreras (polos 5000 traballadores ), 9 eran de Coruxo. En outras grandes e pequeñas empresas, da cidade viguesa , a relevancia sindical era tamén hexemónica… A súa familia viña en parte de ahí. ¿En qué medida podería relacionar a Coruxo con vostede , e a política?

A miña vida familiar transcorreu entre Coruxo e Coia. Ambos barrios obreiros, antigas aldeas periféricas de Vigo onde os campesiños se transformaron en traballadores industriais, entón a miña relación con Coruxo ven a través do meu pai, onde pasou a súa infancia e como se ve nas súas memorias “Memorias dun traballador 1918-1976” onde el mesmo coa súa propia man conta ese tránsito do campesiñado ao proletariado. No seu caso supuxo o traslado de Coruxo a Coia, que está moito mais preto de Vigo. Coia forma parte de Vigo, aínda na miña infancia era unha aldea e diciamos ir a Vigo cando iamos ao centro urbano. Polo tanto nacín como se di en termos sociolóxicos: dunha clase obreira que vivía no arrabal de Vigo. Vigo que logo se transformou na capital industrial de Galicia e foi xunto con Ferrol o centro da actividade do movemento obreiro contra a ditadura e logo durante a transición.

¿Porqué elexiu ó Partido Comunista , contra a dictadura e non outra alternativa ¿se é que as había?

O Partido Comunista nos elexiu a todos os que fomos da miña xeración entrando na actividade sindical primeiro e política despois, tanto nas universidades como nas grandes fábricas. Eu tiña dúbidas iniciais, familiarmente meu pai CarlosBarrosPoliticoESindicalista
era de tradición comunista, seu pai foi do partido durante a segunda república, e por parte da miña nai de tradición socialista por que seu pai era un carpinteiro de Ribeira vinculado co partido socialista, parte dese familia comprometida socialmente estaba en San Pedro de Sárdoma e o nome mais coñecido é o meu querido familiar e amigo condenado durante a guerra civil á morte Don Pastor Rodríguez.
Polo tanto eu viña desa dobre influencia familiar, socialista e mais comunista, e tiña certas dúbidas na miña adolescencia por exemplo cando debatíamos ó redor das folgas do ano 62 co meu pai. El era un afiliado ao partido a través de Radio España Independente,da Pirenaica, polo que nos oíamos a Pirenaica e outras radios democráticas que influíron tanto na noite negra do franquismo dándonos luz e información sobre o que sucedía en España e no mundo.

Entón estaba moi influído por aquelo que dixo Dimitrov no proceso que se deu contra él nos anos 30, o de que o que “foi yunque ten que ser martillo”. A min iso non me enchía completamente porque estando nun réxime ditatorial propugnar a ditadura do proletariado me parecía paradóxico e contraditorio, aínda que o termo Ditadura do proletariado se entendera mais ben socioloxicamente. En vez de gobernar a burguesía, tiña que gobernar a clase obreira, pero na práctica ese concepto evolucionou politicamente nun sentido autocrático a partir da experiencia da unión soviética onde existía un partido único e un sistema político que reprimía calquera disidencia.
Iso me fixo dubidar,... agora vimos do centenario da revolución rusa, como Lenin preconizaba a vía armada na loita contra o zarismo e en xeral contra o capitalismo e o imperialismo no mundo, tamén me parecía contraditorio coa experiencia que estábamos a vivir en España onde o Partido Comunista xa abandonara a via armada no ano 48 cando deixou a guerrilla que non triunfou, definitivamente porque nos faltou tamén axuda exterior e os aliados decidiron apoiar a Franco despois de gañar a II Guerra Mundial. Seguindo a Lenin o propio PC plantexaba a necesidade de cambiar cara unha loita pacifica;de masas entrando nos sindicatos do réxime, e iso que estábamos vivindo nos anos 60, polo que o tema de democracia e violencia era o que me facía dubidar.Pero ó final todos aceptamos unha lectura do Leninismo adaptada ao sistema español, a situación en España no que a democracia pasaba a ser o obxectivo principal da loita dos movementos sociais. Nese contexto de ditadura, a vía pacificaMaioDo68EnFranciaContestacionAosAbusosDominantes
vinculada á necesidade de que houbera un protagonismo social no derrocamento da ditadura se impoñía. Salvando estes dous aspectos, o PC que dirixía Santiago Carrillo era (non a mellor), senón a única opción de ter un compromiso político claramente democrático e claramente antidictatorial. Entrabamos todos no PC a veces dun xeito directo, outras veces rebotados doutras organizacións… O PC era o único que realmente loitaba contra a ditadura e tiña unha estratexia de reconquista da democracia como novo contexto político que necesitábamos para defender as nosas ideas socialistas. Polo tanto na propia practica se me foron as dúbidas e na Universidade de Madrid ingresei primeiro no movemento estudantil, nas comisión de estudantes, logo no sindicato democrático de estudantes da universidade de Madrid, no que fun delegado pola Escola Técnica Superior de Enxeñeiros Industriais.Eu xa nese momento formaba parte da organización universitaria do partido comunista de España, na universidade de Madrid onde nos atopabamos simplemente todos os que estábamos organizando a actividade estudantil, cultural e política contra a ditadura, ou case todos, porque outros grupos mais de extrema esquerda tiñan unha actitude menos activa, menos pública na loita contra a ditadura.


Ao empezar na política , ¿ademáis de Lenin, no que abunda cómo guía nas súas conferencias, a quén máis señalaría na súa lista de referentes políticos? Por aquelas datas , en ambentes da esquerda universitaria, andaba de man en man “o libro roxo” de Mao Tse Tung , o líder chino, … ¿qué importancia lle da, ou lle concedía daquela a esta parte do tema , e como vivía a incidencia na esquerda e comunismo español? ...Cómo a deriva do comunismo chino na época actual…


Carlos BarrosEste ano se fala moito de Lenin porque vimos de celebrar o Centenario da Revolución Rusa. Estiven falando pois sobre todo os dous últimos meses en outubro e novembro en México, na Coruña, pasando por Cuba etc… Sempre me piden a opinión como historiador pero poño por diante que nese tema en concreto eu fun tamén protagonista, tiven a enorme fortuna de formar parte de ultima xeración, que foi a de maio de 1968, impactada pola Revolución Rusa, entón se falou moito da importancia que Lenin tivo para nos.
Pero tamén teño que dicir que sí, á aplicación que fixemos en España para loitar contra a ditadura por un socialismo en liberdade. Como dicíamos os eurocomunistas xa foi especifica e adaptada os nosos tempos e a nosa situación, e en Europa non digamos.

Non considero que Lenin mais alá de referente histórico poida ser unha guía para a acción hoxe en dia, salvo como dixo Pablo Iglesias e como resulta evidente para todo o mundo que seña de esquerda, que se trata dun exemplo histórico de como se pode cambiar a situación dun país. Mais alá de iso as vías que seguiu Lenin para facer a revolución na Rusia Zarista e as que se están seguindo hoxe no mundo empezando por América Latina e polos países do grupo Alba son moi distintas, neses dous aspectos que eu che dicía nos que tiven dúbidas iniciais có tema democracia e o tema da violencia, polo tanto.Anque sen a Revolución Rusa non se entende o século XX. É ésta é o acontecemento que marca dunha maneira clara todo o século XX; falase do pequeno século XX; o que vai dende 1917 a 1991 en que Rusia volve o capitalismo.... non se pode obviar, que hoxe en día temos unha situación completamente diferente, tamén de reforzamento capitalista mais alá do que pensaba o propio Lenin pero que esixe vías moi distintas que se poden reducir a unha palabra, ou máis ainda a unha idea.Compre dicir,...compre pedir vías pacíficas de transición a un réxime de maior xustiza social e dunha democracia plena, real, ao que no século XX se chamou socialismo en liberdade, que foi o plantexamento que se desenvolveu na última época dos fundadores do marxismo para Alemaña e xa no século XX, con Salvador Allende en Chile.Logo co PC de Italia e tamén o PC de España, no que se coñece como eurocomunismo, é dicir un socialismo en liberdade, deixando atrás o concepto da ditadura do proletariado que o PC de España cambiou e ó que renunciou no ano 1978 para volver ó plantexamento inicial anterior a Stalin.De marxismo revolucionario. Ese revolucionario é democrático e radical, non é instaurar un novo sistema de partido único, entón nese contexto para aqueles anos eu ademais de Lenin, engadiría o papel de Santiago Carrillo, xefe da resistencia dende os anos 50 en España contra a ditadura

A xente, sobre todo os medios de comunicación e os partidos políticos que resultaron hexemónicos despois daCarlosBarrosConferencianteInternacional
transición en España nos fan ver que Santiago Carrillo pacta a transición. Onde tamén fixemos o que puidemos. O que vivimos para consolidar unha transición da ditadura á democracia foi para superar a situación de partida e en definitiva á ditadura. Pero se esquecen que Carrillo foi o xefe da resistencia contra a ditadura, non só para os comunistas senón para tódolos movementos sociais e para grande parte dos demócratas que había; foran de centro ou incluso conservadores durante as décadas do franquismo. El soubo adaptar o marxismo nese tempo ó calor dos movementos sociais que o PC desenvolveu. Sobre todo o movemento estudantil e o movemento obreiro. Levantou unha figura a reivindicar que foi moi importante para os que estábamos na loita na universidade e tamén nas fábricas contra a ditadura -que éramos obviamente Carrillistas - durante toda esa época. Estamos falando de hai corenta ou cincuenta anos, porque hoxe en día non existen figuras de esa capacidade de atracción das vellas filosofías aos tempos que nos toca vivir actualmente. Hoxe en día incluso os movementos sociais van por diante da adaptación ideolóxica dende o punto de vista do mundo progresista ou do mundo da esquerda, non me refiro só en España senón na esquerda en todo o mundo. É dicir, a práctica vai por diante da teoría polo tanto hoxe en día non hai referentes de ese estilo o que non quere dicir que eses referentes de tipo individual, de gran influencia intelectual e política non se vaian desenvolvendo conforme siga avanzando o século XXI.

En España na loita social, política e cultural contra a ditadura, o PC foi hexemónico, xustamente porque tiña unha política que Carrillo chamaba “saír á superficie”, dar a cara no movemento social o que levaba a que tarde ou cedo pasabas polo Tribunal de Orde Público... Ao final no número de víctimas pola represión, asegún un grupo que traballaba para o goberno do Jose Luís Rodríguez Zapatero nos temas de Memoria Historia, e analizando os papeis de Salamanca e outra documentación coa que elaboraron unha base de datos de represaliados durante o franquismo, (dende asasinatos, malleiras, expedientes, expulsións da universidade, despidos nas fábricas…)... o total foi de, chega a catro millóns de nomes.
Podo dicir que a gran maioría estaban vinculados o PC ou a CCOO ou os sindicatos de estudiantes, e ademaisDictaduraRepresion
podo probalo, porque no caso de Galicia, acaba de saír un libro de Francisco Redondo Abal, “Arelas de liberdade” onde se estudan os procesos do Tribunal de Orde Público en Galicia, e que en Galicia era o tribunal represivo do franquismo, unha suma de Audiencia Nacional e Tribunal Supremo dedicado a perseguir todo tipo de disidencia política e sindical. Saen 400 galegos que pasamos polo Tribunal de Orde Público e case o 60 % ou 70% eramos do PC ou de CCOO. O que nos distinguía dos grupos Maoístas e Trotskistas da extrema esquerda naquel momento era, aparte de que eles esgrimiran unha ideoloxía moito mais “revolucionaria” polo menos verbalmente, que tamén  criticaban como reformismo e revisionismo esa prioridade que os comunistas galegos e españois atribuíamos á conquista da democracia; dicían que iso era burgués, que a democracia era burguesa, e que polo tanto había que loitar directamente polo ditadura do proletariado.
Foron grupos en xeral marxinais, pero cunha influencia moito maior na universidade que no mundo obreiro e que obviamente sufrían de certa “clandestinitis”. É dicir, non defendían tan claramente como nos liderar movementos sociais abertamente, o cal inmediatamente chamaba a atención da brigada político social e pasábamos pola comisaria e polas cadeas. Pero tamén esa participación nos movementos sociais de maneira sobresaínte tamén nos protexía desa represión, non todo o mundo estaba disposto a pagar ese custo para o que non había alternativa, xa que os movementos sociais na clandestinidade non sobreviven, hai que facer asambleas, manifestacións… tes que estar enfrontándote cada dia.
Tanto é así que a min, as veces que me prenderon e que me procesaron sempre foi por actividades que hoxe consideraríamos sindicais, do movemento obreiro, do movemento estudante ou do movemento campesiño… Na miña época en Ourense tiñamos a táctica de non confesar ante a policía a nosa militancia clandestina no PC, fixeran o que fixeran estes, porque entón entrabas na cadea e non saias. Iso era o mais castigado dende o punto de vista de propaganda ilegal, de asociación ilícita etc.. Collíannos polos movementos nos que estabamos insertos e que realmente estaban organizados polos comunistas, comisión obreiras, campesiñas, sindicato democrático de estudantes etc…

O Maoismo e España non prendeu demasiado, foi un fenómeno mais marxinal. Creo que houbo unha presencia mais efectiva sobre todo nos movementos sociais do trotskismo, da Liga Comunista Revolucionaria e grupos maoístas que podemos contar 7 importantes nos anos 60 e 70, chegado un momentos se dividiron entre os que se achegaron a estratexia do PC como a ORT, o Partido do Traballo etc… e os que seguiron a vía violenta, a vía que rematou en terrorismo como o PCML, o FRAP, a OMLE o GRAPO...
Xa miramos todos o que deu de si, as accións armadas un pouco rivalizando con ETA. Foi dramático para os propios protagonistas, como a morte de Baena ou Collazo, iso é algo terrible e que ademais está sen investigar e sen procesar, porque en definitiva se trataron de asasinatos que se deberían investigar porque forman parte deses crimes do franquismo e seus autores, que como se trata de acción relativamente recentes, probablemente poderían ser xulgados persoalmente porque estarán vivos e ninguén investiga iso, como ninguén investiga como foron os asasinatos de Amador e Daniel en 1972 en Ferrol, os policías que interviron nese asasinato teñen que estar aí e polo tanto falta que un xuíces fagan xustiza con todos eses crimes do franquismo.
Pero iso non quere dicir que non poidamos criticar as acción armadas que no proceso de transición serviron de pretexto para que a parte mais franquista do exercito e das institucións franquistas tutelaran ese tránsito da ditadura e da democracia, e non contentos con iso organizaran o golpe de estado do 23 de febreiro de 1991,
Eu creo que a min mo dicían nun acto sobre a transición, Suso Vegas que logo foi moitos anos deputado do BNG e era o dirixente mais importante do PC en Galicia. Cando eles se presentan logo as eleccións foron barridos, ninguén votou por eles, e el dicía nese acto que lle parecía extraño que o PC tras loitar de maneira tan aberta e tan efectiva contra a ditadura pois que non houbera tido mais votos co partido socialista. Pois se iso foi así, imaxínate ti a extrema esquerda que desapareceu completamente. De feito algún dos seus dirixentes mais recentemente apareceron, Eladio García Castro ou San Román apoiando a Podemos, mais recentemente pero xa de vellos, alegrándose como nos alegramos todos de que unha nova xeracións con planteamentos diferentes pero na mesma dirección intente facer este país aínda mais democrático sobre todo socialmente falando, polo tanto, o libro Roxo, que me preguntabas, eu non fun capaz nin de remátalo. Estaba nas trastendas dalgunhas librarías onde comprábamos libros ilegais e aproveitabamos as viaxes clandestinas a París como membro da dirección do PC de Galicia e do comité central do PC de España para traer libros con algún problema. Xustamente nunha desas viaxes traía as obras escollidas de Mao Se Tung e quedaron na aduana o cal non volveu a pasar porque era un risco moi grande traer libros para España, aínda que era un rapaz moi novo e vestía como un estudante. ConferenciaDeCarlosBarrosNaCoruñaSobreARevolucionRusa-noCentenario
Non lle deron especial importancia porque a Brigada Político Social eran uns “mataos”, moi inútiles e non cruzaban os datos. Era todo maiar na xente para conseguir confesións, e como policías eran ineficaces completamente. Afortunadamente, logo coa democracia mellorouse moito nese sentido. Eran uns mandados capaces de elaborar sistemas policiais complexos que foran alén do uso das forzas físicas contra os disidentes políticos ou sindicais. Apartir de aí o que se fixo era que o aparato do partido me pasaba os libros que mercaba e a través do aparato pasei os libros da Revolución Rusa de Trosky, o cal escadalizou a uns colegas do aparato e habería un pequeno bulo. Luis Soto, que estaba no estranxeiro, comentoume un día que alguén do aparato tiña simpatías trotskistas, pero polo libro que fixen pasa.

Nalgún momento volvín a mercalos pero con dificultade para entender de que nos servía iso para a situación española, o cal era moi distinto no tocante a Le nin, porque Le nin a maior parte da súa produción se fixo nun contexto de ditadura tamén, de loita contra o Zarismo e aparte por un problema simplemente de creatividade e de capacidade intelectual que no caso de Le nin está moi vinculada ao sentir da xente e das masas.
A revolución campesiña de Mao Se Tung quedaba moi lonxe, ademais moi influída por toda a tradición de filosofía e de relixiosidade moi allea ás nosas coordenadas culturais europeas, fillas da ilustración. Nunca me sentín atraído nin lle vin a vitalidade fronte os escritos de Trosky que si me parecían útiles. El era organizador práctico da insurrección de Outubro e criticou o que sería o estalinismo con bastante antelación, custoulle a vida e polo tanto me parece moito mais rico intelectualmente. No testamento de Le nin se dicía de Trotski que era a cabeza mais intelixente da dirección do Partido Bolchevique, onde nese testamento se advertía da brutalidade de Stalin e se pediu o Congreso do PC da Unión Soviética que o retiraran do posto de secretario xeral. non fixeron caso e así pasou o que pasou nos anos 30, 40 e 50.

En momento de tanto axetreo político e xuventude, no terreo persoal ¿cómo coñeceu a súa muller? E qué significou ela na súa carreira, inicialmente política e profesional, tamén como profesor Universitario, e -en alguna medida – alonxamento da actividade política que había empezado sendo tan intensa, e relevante?

Dalgunha maneira todos vivimos o 68 como un período de liberalidade sexual, pero no caso de España moito menos do que se cree, porque en definitiva aínda que eramos críticos e contrarios o franquismo, todos fomos educados nesa sociedade tan pechada do franquismo, tanto rapaces como rapaces, entón se falaba moito pero non se facía tanto, non había tanta liberalidade sexual. Comparado coa xeración anterior si, pero se o comparas con Francia por exemplo e co resto de Europa non.
Nese sentido pois si, vivíamos os anos que nos tocaba vivir e iso a policía non o entendía porque de feito coñecínPresenciaDeModulacionCulturalMariluzDeCrecementoDeIdentificacionDeConfirmacion
a Mariluz no ano 74 e casamos no 76. Ela vivía en París, alí estudaba filoloxía na Sorbonne e cando rematou a carreira viu para España. Vivimos xuntos e logo formalizamos esa convivencia como parella en 1976, xustamente o día anterior a primeira manifestación que eu organizara pola amnistía e que fora permitida dalgunha maneira polo gobernador civil, xa morto Franco, foi un ano antes da transición oficial e xa tiñamos certa relación coas autoridades mais abertas ó trato coa oposición e que polo regular acostumaban privilexiar a relación co PC porque era a forza que vertebraba a oposición social e política ao franquismo. Eses anos, son anos onde a situación se empeza a aclarar e onde eu empecei a realizar unha relación mais estable. Porque vivín ese drama para os meus compañeiros de mais idade. Estar pendente de que che veña a buscar a policía, de pasar períodos na comisaria e na cadea e ter muller e fillos pequenos… todo iso é un drama e xa bastante sufrían meus país, que non me animaba, nin coñecera a Mariluz.

Para min ela foi o que se di, pero neste caso é certo, a muller da miña vida. Levamos 40 anos casados e namorados mais que o primeiro dia e evidentemente me axudou, primeiro no traballo político que fixemos durante a transición e logo a consolidar a democracia que puidemos consolidar vista a relación de forzas que tíñamos co aparato franquista do que estábamos e estou moi contento, xa que logramos un tránsito á democracia nunhas condición moi difíciles, nunha transición tutelada e vixiada por unhas forzas armadas franquistas polo que foi un esforzo tremendo e iso lle deu a España unas décadas de democracia, de desenvolvemento económico e de paz. Por moito que hoxe en dia esa transición e incluíndo a Constitución que saíu dela fagan necesario unha nova transición, porque quedounos pequena para as necesidades da sociedade española dende o punto de vista de rematar coa desigualdade social e de conseguir unha democracia mais plena.

Mariluz foi a parte mais importante da miña vida, pero ten unha lectura política reducida, porque a lectura é puramente persoal. Á vida viñemos a ser felices e nunha ditadura non se pode ser feliz, unha persoa intelixente ou unha persoa sensible, ou unha persoa con conciencia social e política, polo que na medida que iso se foi superando en ningún momento pensaba en facer unha carreira política, polo que volvín a universidade e ese tránsito non é nada fácil e precisas ter un apoio en casa.
Meus país apoiáronme no franquismo con moita dor para eles, porque agora como son pai o vexo doutro xeito. E con Mariluz, a min non se me ocorreu mellor cousa que en vez de rematar enxeñería superior, pois facer unha carreira nova, Historia e logo unha tese de doutoramento, polo que necesitei un apoio económico e ese apoio mo deu Maria Luz García do Campo, como antes mo deran meus país.
Moitos que estivemos na universidade a finais dos anos 60 e principios dos 70, tivemos que abandonar os estudios. Eu no ano 68 volvín a Galicia porque xa me prenderán dúas veces e tiñan unha multa tremenda, é dicir que duraría un curso ou nin sequera, porque a expulsión ía ser inmediata. Toda actividade política levábate á situación de que a Brigada Político Social impedía que traballaras.
Eu case non puiden traballar, pedía nalgunha empresa grande concretamente en Citroen, onde había unha oficina da Brigada Político Social e como estabas fichado xa non podías entrar. O propio réxime empurrábache ou a renunciar as túas ideas ou a vivir moi precariamente. Unha situación na que había emprego para os que saiamos da universidade. Daquela había 150.000 universitarios, e hoxe en día 1.500.000, foi unha das grandes vitorias do Sindicato Democrático de Estudantes, que defendíamos como primeiro punto o acceso das clases traballadoras á universidade.

Polo tanto Mariluz nese sentido foi esencial para a estabilidade económica familiar ata que eu entrei como profesor na Universidade e tivemos unha filla marabillosa que recibiu todos os estudos que quixo aquí e fora de España para desenvolverse profesionalmente. Polo tanto lle debo mais de media vida á Mariluz, a miña vida sería moi distinta sen ela, desa maneira que temos os homes cando buscamos parella que no fondo buscamos a media laranxa como se di, pero as veces non é tan simple, e as veces hai que probar ata atopar ou non atopar porque digamos que o auxe do feminismo pois tamén dificultou a estabilidade das parellas nas últimas décadas como todos sabemos, porque o punto de partida era terrible, digamos que o punto de partida eran os privilexios machistas. Estaban moi acostumados a mandar na relación cunhas mulleres que foron collendo conciencia dos seus dereitos. No meu caso non che digo, porque Mariluz foi parte da Coordinadora Feminista nos anos 70, que aí é onde se proxectou a súa militancia cando volveu de Sorbonne de París, esta próxima o partido maioritario no movemento estudantil francés.

 

¿Cómo percibiu e viviu vostede o de chegar a ser un líder do movemento obreiro en Vigo, e ter a notoriedade política dunha época, que deixou voluntariamente…? ¿e cómo repercutiu , na grande influencia e prestixio que ten vostede hoxe como Historiador? A nivel nacional e internacional…

Eu son un pouco caso raro porque vivín os acontecementos históricos en primeira fila e logo me puxen a escribir sobre a historia, é dicir, fixen da historia a miña profesión. Un pouco tardiamente, pero porque entre a miña saída da universidade de Madrid e cando volvín a universidade de Santiago de Compostela a estudar outra carreira pois pasou o fin do franquismo e a transición, onde eu estiven implicado dunha maneira absoluta.
Eu sigo defendendo hoxe en día, e o digo sempre que é mellor facer a historia que escribir sobre ela. Son mais importantes os protagonistas da historia que os que escriben sobre ela, pero parece que tiro pedras contra o meu propio tellado como historiador profesional, pero é moi importante como se escriba a historia, porque de nada vale que os protagonistas cultiven os seus recordos e os promovan, se logo veñen historiadores que o contan doutra maneira ou simplemente ocultan, polo que hai que estar nesa batalla cultural, memorial e historiográfica de como se escribe a historia, porque nese aspecto como en tantos outros hai unha polarización no ámbito académico entre os que queren seguir facendo unha historia tradicional positivista de grandes figuras da política e da cultura -como se ven facendo por parte de algún dende o século XIX - , e os que queremos unha historia mais adaptada o século XXI, global, comprometida, innovadora…Iso é ó que dediquei os últimos 30 anos da miña vida, e as dúas cousas encaixan ben, -o de protagonista, pero ao propio tempo narrador - porque xeralmente invítanme como historiador pero eu por honestidade digo que vou falar como historiador pero iso é inseparable da miña participación por pertencer á Xeración do 68, que foi a última xeración mundialmente impactada pola Revolución de Outubro.
A historia é obxectiva e subxectiva, ademais de interpretar datos históricos, neste caso da Revolución Rusa, das fases que seguiu Rusia despois de Lenin e do recordo que pode haber e as diferentes posturas do tema dos historiadores. Eu empecei falando da lectura que recordaba dos anos 60 ou 70 de Lenin, falando do meu testemuño persoal o que enriquece moito a historia, e a xente o entende moi ben. Ogallá todos os historiadores tiveran unha experiencia de participación en feitos históricos importantes, porque iso achégate mais a historia, independentemente de que como no meu caso na universidade non fixen historia contemporánea, senón historia medieval, ¿que por qué? Pois porque eu me consideraba parte da historia contemporánea, e eu quería facer algo novo, e a historia medieval de Galicia é unha maravilla e hai moitísima documentación. Atraíame enormemente porque dentro da miña vertente galeguista, explicaba o que hoxe é Galicia, de feito Galiza nace como nación historicamente falando na época medieval.
Na vida sempre estás no mesmo e quería escapar diso, despois de ter case 20 anos de militancia política, non quería facer unha militancia historiográfica ideoloxicamente condicionada. Quería ter plena liberdade como historiador e buscando algo do que un podía namorarse como obxecto de investigación como é a Galicia medieval. Fixen a miña tesiña e a miña tese de doutoramento sobre a Revolta Irmandiña para combinar as miñas inquietudes socio políticas coas miñas inquietudes sobre a Idade Media, e para iso os Irmandiños eran perfectos porque foi a única revolución triunfante que houbo na historia de Galicia e polo tanto onde estaba moi a gusto.E sobre todo me sentía moi cómodo vendo como os campesiños, artesáns e mariñeiros daquela falan da revolta que eles fixeron, cando eu viña de participar nunha revolta social contra o franquismo militando con obreiros, campesiños e estudantes. Na época irmandiña non había estudantes pero si que había escribanos e intelectuais urbanos que participaron nunha revolta 500 anos atrás.

Como fundador da Rede Internacional Historia a Debate que perspectivas ten, e qué proxeccións contempla, ó ver que con cada edición do Congreso Internacional asisten mais entidades e que ten mais de 80.000 seguidores nas redes sociais?

Faremos o 5º Congreso no Xacobeo 2021 financiado pola Xunta a través do plan xacobeo coma os catro congresos anteriores dende o 1º en 1993. Efectivamente temos moitas relacións internacionais con centos de institucións e de universidades e de novo plantearemos de peregrinar a Santiago de Compostela para debater sobre a situación da historia no mundo. O que pasa é que nos últimos congresos tamén introducimos a historia inmediata, quere dicir: análises e debates de historiadores sobre os acontecementos que estamos a vivir, e o tránsito do século XX ao século XXI está resultando moi convulso, é unha transición mundial de importancia histórica e os historiadores temos algo que dicir.

No ano 2001 sacamos un manifesto historiográfico sobre como escribir a historia no novo século que está moi apoiado por case 600 historiadores de 37 universidades de todo o mundo e somos asimismo a corrente historiográfica do ámbito latino mais influínte no mundo.

Hoxe en día atópome moi a gusto, non é a revolución social, é a revolución historiográfica.Pero atópome moi a gusto porque hoxe vivimos cambios históricos importantes e se demanda historia e creo que estamos influíndo moito en que esa historia que queremos para o novo século teña que axudar a que a xente viva mellor.En calquera parte do mundo, sexan homes, mulleres,… e sobre todo na dirección de que todos temos dereito á democracia e ó benestar social.

Contaba nunha conferencia, que en Madrid cando pensaba afiliarse lle entraron dúbidas polo conceptos de democracia e violencia. Sen violencia non teriamos moitos dos dereitos que temos, os dereitos non os dan, hai que gañalos, e hoxe en día, sobre todo co caso catalán está moi discutido o de defender a democracia con violencia, que opina ao respecto da situación?

Discrepo de como planteas a pregunta porque os independentista cós que non coincido obviamente, porque fora de Cataluña non hai…

Galicia se vería moi prexudicada se unha parte tan importante de España se separa, ¿quen sostén o Estado de Benestar? Nalgunhas partes de España necesitamos a solidariedade do resto;dalgunhas outras partes de España. E moito mais concretamente, porque en Cataluña e País Vasco foron traballadores galegos tamén os que crearon parte desa riqueza. Non somos independentistas, pero si somos demócratas e pacifistas, e eles- os cataláns - non exerceron violencia na defensa das súas reivindicacións independentistas. O feito violento mais remarcable foi o 1 de outubro cando sectores da Garda Civil e da Policía Nacional reprimiron á xente que exercía o voto, e nese sentido en España por fortuna, a partir da renuncia de ETA á violencia política, vivimos unha democracia que se desenvolve en paz, e se houbo algo no tocante a Cataluña que rompera esa práctica pacifista foi o Goberno de España, o Goberno do Partido Popular foi quen rompeu ese sentido pacifista.

Creo que se lles debería deixar votar, que aos cataláns se lles deberá deixar votar porque afortunadamente unha das cousas que sobreviven ó paso do tempo xurdida na transición é que aquí os problemas se resolven votando, e que mentres se vota haberá democracia. Agora van a votar, elixir un parlamento, e xa sabemos con toda seguridade que vai a ser un Parlamente que dentro das súas competencias poderá decidir o que queira e seguramente o primeiro será que quere que se elimine a aplicación do 155.
A democracia segue funcionando, e a democracia en paz; e quen rompeu o clima de paz foi o goberno español onde xogaron os fantasmas que non acaban de desaparecer do estilo franquista de facer política, lei, orde e pau. E iso non pode ser.E mentres todo o mundo acepte os resultados electorais, tamén terán que aceptalos o Partido Popular, o PSOE e Ciudadanos. As próximas eleccións do 21 de decembro van demostrar que o problema catalán ou se resolve polo dialogo ou segue empatanando a situación española e incluso europea por anos. A solución é de democracia e non violencia para Cataluña e creo que estamos indo nesa dirección.

DemocraciaEviolencia
sectores da Garda Civil e da Policía Nacional reprimiron á xente que exercía o voto, e nese sentido en España por fortuna, a partir da renuncia de ETA á violencia política, vivimos unha democracia que se desenvolve en paz, e se houbo algo no tocante a Cataluña que rompera esa práctica pacifista foi o Goberno de España, o Goberno do Partido Popular quen rompeu ese sentido pacifista.

Visita a páxina oficial de Carlos Barros aquí.

Visita a páxina oficial de Historia a Debate aquí.

 

Escribir un comentario


Código de seguridad
Refescar

ordenador

Ciencia y Tecnología

El calentamiento del agua induce la floración de las praderas marinas de Posidonia oceánica.

Posidonia oceánicaUn equipo internacional de científicos, del que forma parte el Instituto Español de Oceanografía, ha estudiado este inusual fenómeno de forma experimental.

Hasta la fecha, el mantenimiento de estas plantas en laboratorio era extremadamente complicado, pero los científicos han desarrollado un sistema que permite la experimentación en condiciones muy próximas a las naturales.

Leer más...
 
Un nuevo sistema de reciclaje da una segunda oportunidad a la madera.

madraEn Alemania, un consorcio encabezado por el Instituto Fraunhofer, ha desarrollado un conjunto de técnicas que permitirán recuperar grandes piezas de madera usada e insuflarles nueva vida.

Leer más...
 
El Módulo de Transferencia a Mercurio, en el simulador espacial.

mrcurioEl Módulo de Transferencia a Mercurio de BepiColombo acaba de completar su última prueba importante dentro del Gran Simulador Espacial de la ESA, en el que se ha mostrado capaz de soportar las temperaturas extremas que sufrirá durante su viaje a Mercurio.

Leer más...
 

BRASIL

La Ballena Azul

BallenaAzulEl ministro brasileño de Justicia, Omar Serraglio, pidió a la Policía Federal que investigue el juego virtual conocido como “Ballena Azul” tras la alarma creada en las últimas semanas por las muertes de adolescentes presuntamente vinculadas a este fenómeno.

La decisión del ministro responde a una solicitud de varios diputados federales y del alcalde de Curitiba, Rafael Greca, que presentaron documentación sobre suicidios y autolesiones que involucran a adolescentes.Similar a un juego de rol, la “ballena azul” propone a los participantes 50 desafíos para cumplir y el suicidio es el último de la lista.

Los adolescentes reciben mensajes en su teléfono o en perfiles de Facebook para unirse a grupos cerrados y poder participar en el juego.
Entre los retos a ser superados hay algunos simples, como dibujar una ballena en un papel y otros más mórbidos, como cortarse los labios, hacerse un agujero en la mano, tatuarse una ballena en el brazo con una lámina o pasar 24 horas sin dormir viendo películas de terror.
La última voz de alerta en Brasil se alzó hoy en Manaos donde una madre ha denunciado que al menos doce jóvenes participan en el juego, según el portal G1.

Leer más...
 
Declive económico

micheltemerEl Gobierno de Michel Temer ha anunciado un retroceso del 3,6% en el PIB de 2016, un resultado muy inferior al previsto por los expertos

Sin superar la crisis política y económica que atraviesa desde 2013 –cuando surgieron las protestas contra el Gobierno del Partido de los Trabajadores (PT)–, Brasil no consigue salir de la recesión, la más larga desde los años treinta. El Gobierno de Michel Temer anunció este martes el retroceso del 3,6% en el PIB de 2016, un resultado muy inferior al previsto por los expertos. Al anunciar el resultado, la coordinadora de Cuentas Nacionales del Instituto de Estadística, Rebeca de La Rocque Palis, señaló que «como el PIB cayó y la población aún está creciendo, tuvimos tres años de baja en el PIB per capita, una reducción del 9,1%, lo que significa empobrecimiento».

Leer más...
 

No data available
Vigo
--- °C
Weather details
iconoFacebook iconoTwitter iconoYoutube

Deportes

Sarai Gascón y Nuria Marqués se cuelgan el oro en una jornada del Mundial de Natación Paralímpica co

sarai y nuriaLas catalanas Nuria Marqués, en los 400 metros libres, y Sarai Gascón, en los 100 mariposa, lograron sendas medallas de oro en la quinta jornada del Mundial de natación paralímpico de Ciudad de México, en el que España añadió otros nueve metales -tres platas y cuatro bronces- que la sitúan con 40 en el sexto puesto del medallero.

Leer más...
 
La temporada de esquí 2017/2018 dio su pistoletazo de salida.

TemporadaDeEsquiBekaLa sección "Esquí" de "El tiempo. Resulta ser: (https://www.eltiempo.es/) ofrece información actualizada sobre los partes de nieve y previsiones de las principales estaciones de España. La Molina, Boí Taüll o Aramón, algunas de las estaciones que abrieron sus puertas al público este fin de semana. Las bajas temperaturas han favorecido la puesta en marcha de cañones de nieve artificial y, además, se esperan nuevas nevadas.

Comienza diciembre y, con él, arranca una nueva temporada de esquí. Las bajas temperaturas de los últimos días han permitido que varias estaciones de esquí de España decidan abrir sus puertas al público, según avanza el portal meteorológico Eltiempo.es.

Leer más...
 

CARTEL2